fa تنوع و روابط ژنتیکی برخی ژنوتیپ‌های انگور (.<i> Vitis vinifera</i> L) استان اصفهان با استفاده از نشانگرهای RAPD عمومی Ggeneral پژوهشي Research  انگور (.<em>Vitis vinifera</em> L) از گیاهان مهم باغی است که از طریق غیرجنسی تکثیر می‌شود. شناسایی ژنوتیپ‌های انگور معمولاً بر اساس مشخصات تاک نگاری گیاه بالغ صورت می‌گیرد که تحت تأثیر شرایط محیط قراردارد. این نگرش تا حد نسبتاً زیادی فاقد اعتبار و اطمینان است. با این رویکرد از نشانگر‌های مولکولی به‌عنوان روش‌های مکمل درتعیین تنوع و روابط ژنتیکی گیاهان باغی استفاده می‌شود. دراین پژوهش تنوع و روابط ژنتیکی بیست ژنوتیپ (رقم) انگور متعلق به گونه <em>V. vinifera</em> که در استان اصفهان کشت می‌شوند با استفاده از نشانگرهای RAPD مورد بررسی قرار گرفت. از تعداد 50 آغازگر تصادفی ده نوکلئوتیدی تعداد 24 آغازگر با الگوی نواری تکرارپذیر انتخاب و برای گروه بندی ژنوتیپ‌ها استفاده شد. از مجموع 315 نوار تکثیری 282 نوار چندشکل و33 نوار تک شکل بودند. تعداد متوسط نوارها به ازاء هر آغازگر 13 و دامنه قطعات تکثیری از 300 تا 3000 جفت باز متغیر بود. گروه بندی ژنوتیپ‌ها به روش تجزیه خوشه‌ای وبا استفاده از الگوریتم <span dir="ltr">19 </span>،<span dir="ltr">UPGMA</span>ژنوتیپ را دریک گروه بزرگ با چهار زیر گروه و ژنوتیپ مادروبچه به‌دلیل فاصله ژنتیکی زیاد با بقیه ژنوتیپ‌ها دریک گروه جداگانه قرار داد. با توجه به معیارهای تاک نگاری، احتمال داده می‌شود که ژنوتیپ جدا شده متعلق به گونه‌های دیگر جنس <em>Vitis</em> باشد. نتایج این تحقیق نشان داد که تکنیک RAPD می‌تواند به عنوان یک روش مولکولی مناسب برای تعیین تنوع ژنتیکی، تجریه ژنومی و تعیین رابطه ژنتیکی ارقام انگور استفاده می‌شوند. Grapevine (<em>Vitis vinifera</em> L.) is a clonally propagated major fruit crop. In grapevine, identification of genotypes with amplographical features is often based on mature plant characteristics that may be affected by environmental conditions. This approach lacks objectivity and reliability. Recently, molecular markers have proved to be supplementary techniques to analyze genetic diversity and examine genetic relationships existing between cultivars in a range of horticultural crops. In this study, twenty genotypes from grapevine (<em>V.vinifera</em> species) grown in Isfahan province were characterized by RAPD technique to understand the extent of diversity and relatedness. Fifty random primers were used for the RAPD study. Of those, twenty four informative primers which generated reproducible polymorphic bands were used for grouping the genotypes. PCR products of the genotypes’genome revealed a total of 315 bands, out of which 282 were found to be polymorphic. Average number of 13 bands was obtained per primer and the amplification produced ranged in size from 300 bp to 3000 bp. The dendrogram constructed using UPGMA cluster analysis differentiated the genotypes into two major clusters, nineteen in one group and Madar-o-Bache genotype has been placed in a separate one, indicating its high genetic diversity compared to the rest of the genotypes. Intra-clustering within cluster A grouped the genotypes in four sub-clusters as expected from their genetic background. The results of the study revealed that the RAPD technique is a relevant technique to determine genetic diversity, genomic analysis and to examine genetic relationship in grapevines. RAPD، روابط ژنتیکی، تنوع ژنتیکی، شناسایی ارقام انگور RAPD markers, Cultivar identification, Genetic diversity, Grapevine. 627 635 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-944&slc_lang=fa&sid=1 C. Ghobadi سیروس قبادی Yes M. Khosh-khui مرتضی خوشخوی No B.E. Sayed-Tabatabaei بدرالدین ابراهیم سیدطباطبایی No