fa بررسی الگوی پوشش سنگ‌چین در محل احداث گروه‌پایه‌های استوانه‌ای در پل‌ها عمومی Ggeneral پژوهشي Research قرار دادن سنگ‌چین در اطراف پایه‌های پل‌ها مانع از ایجاد آب‌شستگی موضعی اطراف آنها می‌گردد. ارائه الگوی مناسب پوشش سنگ‌چین یک اصل ضروری برای اقتصادی بودن این روش است. در مطالعه حاضر محدوده پوشش سنگ‌چین در گروه پایه‌ها بررسی و با نتایج بدست آمده برای تک پایه مقایسه شده است. گروه‌پایه‌های دوتایی و سه‌تایی در یک خـط موازی با جهت جریـان با قطر 02/0 متـر در فاصله‌های دو و چهار برابر قطر پایـه قرار گرفتند. چهار اندازه سنگ‌چین با قطرهای 86/2، 67/3، 38/4 و 18/5 میلی‌متر برای پوشش دور پایه‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد که در گروه پایه‌ها، پدیده حفاظت‌کننده و تقویت‌کننده در پایه جلویی و عقبی به ترتیب باعث 31 درصد کاهش و 60 درصد افزایش طول محدوده سنگ‌چین شد. افزایش فاصله بین پایه‌ها اگرچه موجب کاهش تأثیر پدیده تقویت‌کننده و حفاظت‌کننده شد ولی اثری بر تغییر الگوی پوشش سنگ‌چین نداشت. پدیده حفاظت‌کننده در گروه‌پایه‌های دوتایی و سه‌تایی، گودال آب‌شستگی در پایه عقبی را به ترتیب به میزان 46 درصد و 54 درصد نسبت به تک پایه کاهش داده است. مقدار کاهش ابعاد گودال آب‌شستگی در پایه عقبی گروه‌پایه سه‌تایی نسبت به گروه پایه دوتایی 67 درصد بوده که به دلیل عامل حفاظ پایه‌های اول و دوم بر آن است. مناسب‌ترین شکل برای این‌که از آب‌شستگی بستر در انتهای محدوده سنگ‌چین در پشت پایه جلوگیری کند، نیم‌بیضی است. طول سنگ‌چین در پشت گروه‌پایه‌های دوتایی و سه‌تایی به ترتیب نسبت به تک‌پایه به میزان 31 و 5/37 درصد کاهش یافته است. Ripraps are placed around bridge piers to prevent scour and secure the piers from failure. Proper riprap cover is essential to be economical. The present study examines using of riprap for reduction of local scour in piers group and the results are compared with data from riprap on a single pier. The models consist of two and three circular-shaped piers in line with the flow, with the diameter of 0.02 m and pier spacing of twice and four times the pier diameter. Four uniform riprap sizes with the diameters of 2.86, 3.67, 4.38 and 5.18 mm were used to cover the piers. The results showed that the effect of wake vortices formed at the downstream side of piers group was decreased as compared with single pier. The reinforcing and sheltering effects caused 31% decrease in front pier and 60% increase in back pier, respectively, for the length of cover riprap. The reinforcing and sheltering effects were decreased by increasing pier spacing, but the riprap pattern was not affected. In triple piers group, scour depth in the second pier was less than the first pier and in the third pier was less than the first and second piers. In double and triple piers group, the sheltering effect reduced the scour depth (46% and 54%, respectively) in the back pier with respect to the single pier. Reduction of dimensions in scour hole of back pier in triple piers group was 67% with respect to double piers group, which is the result of sheltering effect of first and second piers. The best shape for the riprap was semi-oval. The riprap length in double and triple piers group was reduced by 31% and 37.5%, respectively, as compared with the single pier. آب‌شستگی، سنگ‌چین، گروه‌پایه، گرداب برخاستگی Local scour, Riprap, Pier group, Sheltering, Reinforcement, Wake vortices. 13 29 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-307-1&slc_lang=fa&sid=1 Malihe Keykhee ملیحه کیخایی No M Heydarpor منوچهر حیدرپور heidar@cc.iut.ac.ir Yes Farhad Mosavi فرهاد موسوی No