fa اثر تنش آبی بر ویژگی‌های فیزیولوژیک گیاه کلزا(Brassica napus) عمومی Ggeneral پژوهشي Research با توجه به اهمیت کشت کلزا در ایران جهت تولید روغن و روش کم آبیاری که یکی از روش‌های مدیریتی در هنگام بروز خشکسالی و کمبود آب می‌باشد تحقیق حاضر به منظور بررسی تأثیر تنش رطوبتی بر عوامل فیزیولوژیک گیاه کلزا، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در طی سال‌های زراعی 84-83 و 85-84 انجام گردید. آزمایش روی رقم لیکورد در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی انجام شد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از: تیمار شاهد یا تیمار آبیاری در کل دوره رشد، تیمار تنش آبی در مرحله رشد رویشی مجدد در بهار، تیمار تنش آبی در مرحله گل‌دهی و تشکیل غلاف، تیمار تنش آبی در مرحله رسیدن دانه و تیمار دیم با آبیاری تکمیلی در اول دوره رشد در زمان جوانه‌زنی. نتایج نشان داد کمبود آب سبب کاهش ارتفاع بوته (به خصوص در تیمار دیم)، وزن خشک گیاه (به ویژه در تیمار تنش آبی پیوسته در دوره رشد گیاه)، شاخص سطح برگ، پتانسیل آب گیاه و افزایش دمای پوشش سبز گیاه به دلیل کاهش تبخیر و تعرق گردید. شاخص سطح برگ کلزا در اثر اعمال تنش خشکی کاهش می‌یابد که این کاهش در تیمار تنش در مرحله رشد رویشی در اوایل بهار به طور موقت شدیدتر می‌شود ولی با اتمام تنش افزایش می‌یابد. سرعت کاهش شاخص سطح برگ در انتهای دوره رشد در تیمار تنش در مرحله رسیدن دانه بیشتر از بقیه تیمارهاست. Oil seed rape (Brasica napus) is an important crop, which is cultivated in Iran for oil production. As a management practice deficit irrigation strategy is applied to cope with water shortages, especially during drought periods. This research was conducted to study the effect of water stress on physiological parameter of oil seed rape in the experimental research field of Collage of Agriculture (of shiraz university) during 2004- 2005 and 2005- 2006. Licord cultivar of oil seed rape was planted and experimental design was random block with five treatments and four replications. Treatments were full irrigation in all growth stages, water stress in vegetative stage in early spring, water stress in flowering and podding stages, water stress in grain filling stage and dry land treatment with supplemental irrigation in time of planting. Water stress caused decrease in water potential of plant, an increase in canopy temperature, and decrease in plant height especially in dry land treatment. Leaf area index decreased as water stress increased. The decrease in leaf area index was more severe in vegetative stage water stress treatment. At the end of water stress period leaf area index increased again. Rate of decrease in leaf area index at the end of the growing season was higher in grain filling stage of water stress treatment. کلزا، تنش آبی، دیم، شاخص سطح برگ، پتانسیل آب گیاه، دمای پوشش سبز، ارتفاع بوته Oil seed rape, Deficit irrigation, Dry land, Leaf area index, Water potential of plant, Canopy temperature, Plant height. 31 42 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-308-1&slc_lang=fa&sid=1 A Shaabani علی شعبانی No A Kamgar Haghighi علی اکبر کامگار حقیقی akbarkamgar@yahoo.com Yes A Spaskhah علیرضا سپاسخواه No Y Emami یحیی امامی No T Honar تورج هنر No