fa بررسی تغییرات کاربری اراضی محدوده شهر اصفهان با استفاده از تکنیکآشکارسازی برداری تغییرات طی سال‌های 1366 تا 1377 عمومی Ggeneral پژوهشي Research پایش تغییرات کاربری و پوشش اراضی نقش اساسی در برنامه‌ریزی و مدیریت محیط زیست دارد. داده‌های ماهواره‌ای کارایی بالایی در آشکارسازی و تجزیه و تحلیل تغییرات زیست محیطی دارند. روش‌های متعددی برای آشکارسازی تغییرات یک منطقه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای وجود دارد که هر کدام دارای مزایا و محدودیت‌هایی هستند. آشکارسازی برداری تغییرات (Change Vector Analysis) یکی از این روش‌ها است. این روش برپایه آشکارسازی تغییرات رادیومتریک بین دو سری زمانی داده ماهواره‌ای استوار است. مشخص شدن محدوده تغییرات در کنار ماهیت تغییرات از مزایای بسیار مهم این روش نسبت به سایر روش‌ها است. هدف اصلی از این مقاله توصیف روش آشکارسازی برداری تغییرات (CVA) و به کارگیری آن برای آشکارسازی تغییرات پوشش اراضی در محدوده فعلی شهر اصفهان طی یک دوره 11 ساله است. بدین منظور دو سری داده از سنجنده TM ماهواره لندست به تاریخ 15 خرداد 1366 و تاریخ 13 خرداد 1377 انتخاب گردیدند. داده‌های ماهواره‌ای از لحاظ نوع سنجنده و زمان برداشت به گونه‌ای انتخاب شدند که نیازی به تصحیح رادیومتریک نباشد. پس از زمین مرجع کردن تصاویر و انتقال محدوده مطالعه روی آنها با استفاده از روشCVA تغییرات منطقه از لحاظ بزرگی و حهت بررسی گردید. نقشه تغییرات به دست آمده دارای ضریب کاپای 19/63 و صحت کلی 4/74 است. نتایج نشان می‌دهد طی این دوره 3360 هکتار از اراضی محدوده شهر اصفهان تغییر کاربری داشته است. از این میان در 1340 هکتار از اراضی که عمدتاً جزء اراضی کشاورزی بوده‌اند، توسعه فعالیت‌های شهرسازی را داشته‌ایم. 1585 هکتار به سطح اراضی کشاورزی اضافه و 430 هکتار از اراضی کشاورزی اولیه کاسته شده است. نتایج این مطالعه نشان داد که CVA یک روش مناسب برای آشکارسازی و توصیف تغییرات رادیومتریک سری زمانی داده‌های چند طیفی است. Monitoring Land Use and Land Cover Changes have a significant role in environmental programming and management. Satellite data is an essential tool for detecting and analyzing environmental changes. Many change detection techniques have been developed which have advantages or disadvantages. Change Vector Analysis (CVA) technique is one such a method. This method is based on radiometric changes between two dates of satellite imagery. Main advantage of this method is that it provides direction and magnitude image of change. The aim of this study was to describe change vector analysis technique and it applies to detect land cover change in Isfahan area during an 11-year period. The data used for this study were two images Landsat: TM 05 June 1987 and 03 June 1998. Correction radiometric was not carried out because of the similar sensor and acquisition time of the remote sensing data. After geometric correction, the study area was selected from Landsat images. Change vector technique was applied to analyze magnitude and direction of change. The change map showed Kappa and overall accuracy coefficient of 63.19% and 74.4%, respectively. The results showed that the changed land cover was 3340 ha during this period. Overall, the results show that 1325 hectares (especially agricultural lands) have been converted into urban areas, agricultural areas were increased up to1385 hectares, and 435 hectares of agricultural areas were converted to other land use over the period of study. This study showed that CVA is a robust approach for detecting and characterizing radiometric change in multi-spectral remote sensing data sets. آشکارسازی برداری تغییرات، کاربری و پوشش اراضی، سنجش از دور، لندست، اصفهان Change vector analysis, Land use and land cover, Remote sensing, Landsat, Isfahan. 153 164 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-314-3&slc_lang=fa&sid=1 A Soffianian علیرضا سفیانیان soffianian@ac.iut.ir Yes