، m.samavati2000@gmail.com
چکیده: (29634 مشاهده)
فسفر اغلب محدود کنندهترین عنصر غذایی برای تولید محصول در خاکهاست. اجزای معدنی و آلی فسفر به وسیله آزمونهای معمول خاک تعیین نمیشود و روش تفکیک اجزا با استفاده از عصارهگیرهای مختلف برای کمی کردن شکلهای شیمیایی مختلف فسفر پیشنهاد شده است. اهداف این پژوهش 1. بررسی تأثیر شکلهای مختلف فسفر بر فسفر قابل جذب (فسفر عصارهگیری شده به روش اولسن)، 2. ارزیابی نسبت بین اجزای فسفر معدنی با شاخصهای گیاه سیر بود. در این پژوهش فسفر معدنی در 30 نمونه خاک سطحی ( 30 -0 سانتیمتر) از نواحی مختلف استان همدان جمعآوری و به صورت عصارهگیری متوالی به شش شکل شامل: دی کلسیم فسفات (Ca2-P)، اکتا کلسیم فسفات (Ca8-P)، آپاتیت (Ca10-P)، فسفر پیوند شده با آلومینیوم (Al-P)، فسفر پیوند شده با آهن (Fe-P)، و فسفر حبس شده درون اکسیدهای آهن (O-P)، تفکیک شد. فسفر آلی و فسفر کل نیز تعیین گردید. به منظور ارزیابی قابلیت فراهمی شکلهای مختلف فسفر برای گیاه سیر آزمایش گلدانی با نه نمونه از 30 نمونه خاک در یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو تیمار صفر و 150 میلیگرم فسفر در کیلوگرم خاک با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد میانگین فسفر کل در این خاکها 1500 میلیگرم بر کیلوگرم بود و فسفر آلی 19 درصد از آن را تشکیل داد. اجزای معدنی فسفر شامل دی کلسیم فسفات، اکتا کلسیم فسفات، فسفر پیوند شده با آلومینیوم، فسفر پیوند شده با آهن، فسفر حبس شده درون اکسیدهای آهن، آپاتیت و فسفر باقیمانده هر کدام به ترتیب 7/4، 20، 7/8، 0/3، 8/2، 24 و 18 درصد از فسفر کل را به خود اختصاص دادند. بیشترین مقدار فسفر معدنی به شکل فسفات کلسیم بود که 49 درصد از فسفر کل را تشکیل داد. نتایج مطالعات همبستگی بین اجزای مختلف فسفر نشان داد که دی کلسیم فسفات، اکتا کلسیم فسفات، آپاتیت و فسفر پیوند شده با آلومینیوم همبستگی معنیداری با فسفر عصارهگیری شده به روش اولسن داشتند. این نتیجه احتمالاً نشاندهنده آزاد شدن فسفر از این شکلها در مدت عصارهگیری فسفر قابل دسترس است. نتایج آزمایش گلدانی نشان داد شاخصهای گیاهی شامل عملکرد نسبی و بازده زراعی همبستگی معنیداری با دی کلسیم فسفات، اکتا کلسیم فسفات و فسفر قابل جذب به روش اولسن داشتند و قابلیت جذب فسفر در این خاکها بیشتر تحت تأثیر دی کلسیم فسفات و اکتا کلسیم فسفات است که میتوانند در دراز مدت نیاز فسفر گیاه را برآورده کنند
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومی دریافت: 1390/4/5 | انتشار: 1390/1/26