Jamali R, Besharat S, Yasi M, Amirpour Deylami A. Assessment of the Application Efficiency, Water Use Efficiency and Productivity of Irrigated Water in the Urmia Lake Basin (Case Study: Zarineh Rood irrigation and Drainage Network). jwss 2018; 22 (3) :117-130
URL:
http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-3488-fa.html
جمالی رضا، بشارت سینا، یاسی مهدی، امیرپور دیلمی افشین. ارزیابی راندمانهای آبیاری، کارآیی مصرف و بهرهوری آب در حوضه دریاچه ارومیه (مطالعه موردی شبکه آبیاری و زهکشی زرینهرود). علوم آب و خاک. 1397; 22 (3) :117-130
URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-3488-fa.html
1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه ، s.besharat@urmia.ac.ir
چکیده: (8135 مشاهده)
شبکه آبیاری و زهکشی زرینهرود با مساحت 65000 هکتار، مهمترین شبکه حوضه دریاچه ارومیه است که به طور مستقیم با دریاچه در ارتباط است. با بحران کنونی دریاچه، بررسی کارایی وضعیت موجود شبکه در برنامه نجات دریاچه ارومیه ضروری است. هدف از این مطالعه، ارزیابی راندمانهای انتقال، توزیع، کاربرد و بهره وری آبیاری در سطح مزارع شبکه است. سه محصول از الگوی کشت منطقه با بیشترین سطح زیر کشت (چغندر 10 درصد، یونجه 22 درصد و گندم 38 درصد) انتخاب شد. روش غالب آبیاری منطقه بهصورت آبیاری سطحی است. در سطح شبکه، رطوبت خاک مزرعه در قبل و بعد از آبیاری، خصوصیات فیزیکی و هیدرولیکی خاک و حجم مصرف آب برای آبیاری اندازهگیری شد. نتایج نشان میدهد که متوسط راندمان انتقال در کانالهای با پوشش بتنی شبکه حدود 79 درصد است که در دامنه 33 درصد (در کانالهای کوچکتر) تا 100 درصد (در کانالهای بزرگتر) قرار دارد. راندمان توزیع آب در شبکه، به طور متوسط 76 درصد است که بین 50 و 100 درصد متغیر است. راندمان کاربرد آب در مزارع براساس تحلیل بیلان رطوبتی خاک، از 41 درصد در بافت خاک لوم رسی شنی تا 66 درصد برای بافت رسی متغیر بوده است. براساس تحلیل دادههای میزان برداشت محصول، هزینههای تولید و قیمت فروش محصول، کارایی مصرف آب (برحسب کیلوگرم محصول بهازای هر مترمکعب آب مصرفی) از 4/0 برای یونجه مسن تا 1/5 برای چغندرقند متفاوت است. میزان بهرهوری آب در این شبکه (برحسب ریال بهازای هر مترمکعب آب مصرفی) بین 2740 برای یونجه با سن بالای 10 سال و 6900 برای گندم است. میتوان نتیجه گرفت که در صورت محدودیت آب، به لحاظ اقتصادی اولویت کشت بهترتیب گندم، چغندرقند و یونجه خواهد بود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومی دریافت: 1396/1/2 | پذیرش: 1396/7/19 | انتشار: 1397/8/24